Bình giảng bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy bình giảng bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

(Bài văn phân tích của bạn Nguyễn Thị Như Mai lớp 12A5 trường THPT chuyên Ứng Hòa).

BÀI LÀM

Nếu như thơ ca trung đại nổi bật trong giới nữ thi sĩ sẽ là những cái tên Bà Huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm… thì bước sang văn học hiện đại cái tên Xuân Quỳnh được nhắc đến khá nhiều. Xuân Quỳnh cũng là một “hiện tượng” đặc biệt với phong cách đậm chất phụ nữ Việt. Đọc bài thơ “Sóng” của nữ thi sĩ, không ai không công nhận điều đó. Bài thơ “Sóng” mượn hình tượng thiên nhiên để nói lên tâm sự và phẩm chất của người phụ nữ trong tình yêu. 
Mỗi phần mỗi đoạn trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh lại thể hiện một tâm trạng và quan niệm khác nhau về tình yêu. Bốn khổ thơ đầu là những băn khoăn và khát vọng.

“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể”

Xuân Quỳnh đã mượn hình tượng sóng để soi vào mình từ đó lý giải sự bí ẩn trong tình yêu. Những cung bậc tình cảm phong phú, trạng thái đối cực phức tạp thể hiện thông qua cặp từ cặp tính từ trái nghĩa “dữ dội” – “dịu êm”, “ồn ào” – “lặng lẽ”. Mặt khác, các câu thơ 4/6 tính từ kết hợp với liên từ “và” đã thể hiện sự phức tạp của tâm trạng người phụ nữ trong tình yêu. Khát vọng của người phụ nữ đó là muốn vươn ra khỏi không gian tù túng tầm thường bằng việc thể hiện hành trình của sóng từ sông ra bể. Có lẽ Xuân Quỳnh khao khát được khám phá tình yêu, được nắm glấy một tình yêu phóng khoáng, lớn sao. 

Đứng trước biển, Xuân Quỳnh đã có những suy nghiệm về cuộc đời: 

“Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ”

Trước biển rộng mênh mông, một cái tôi đang suy niệm về tình yêu. Những con sóng sóng từ ngàn xưa cho đến hôm nay, từ quá khứ cho đến tương lai mãi vĩnh hằng cũng tương tự nhưng lòng người phụ nữ khát dù có thế nào đi nữa vẫn mãi mãi chan chứa tình yêu. 

Từ sóng, Xuân Quỳnh đã cố gắng lý giải cội nguồn của tình yêu: 

“Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau”

Cách lặp từ “em nghĩ về” và câu hỏi tu từ thể hiện khao khát được lý giải về cội nguồn tình yêu của thi sĩ. Điểm ban đầu của sóng và điểm bắt đầu của tình yêu tương đương nhau, vậy nên nếu không biết nguồn cội của nó thì cũng chẳng thể tìm ra nguồn cội tình yêu. Quả là một chân dung người phụ nữ rất truyền thống với những tình cảm suy tư, trăn trở, mộng mơ… 

bình giảng bài thơ Sóng của xuân quỳnh

Sau khi thể hiện những băn khoăn và khát vọng, Xuân Quỳnh bộc lộ nỗi nhớ nhung và phẩm chất chung thủy của người phụ nữ. 

“Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh – một phương”

Nỗi nhớ nhung bao trùm lên thời gian và không gian. Xuân Quỳnh liên tưởng tới đại dương: Ai biết được ngoài những con sóng trên mặt nước những con sóng dưới lòng sâu con sâu độ còn mãnh liệt hơn, ai biết ngoài những tình cảm thể hiện bên ngoài thì bên trong còn cồn cào hơn nữa. Nỗi nhớ xâm chiếm cả tâm hồn con người trong cõi vô thức, tiềm thức lẫn ý thức và cả kinh tỉnh hay khi mơ. Danh từ “xuôi” – “ngược” và điệp “dẫu” khẳng định một chân lý tình yêu mà thi sĩ muốn thể hiện: tình yêu nhất định phải qua giông tố và chỉ cần vượt qua mọi sóng gió thì tình yêu mới bền vững. Em nghĩ, em nhớ, em mãi hướng về phương anh… những hình ảnh góp phần thể hiện những tình cảm chân thành và phẩm chất thủy chung của người phụ nữ trong tình yêu.

Hai khổ thơ tiếp theo là niềm lo âu, phấp phỏng của người phụ nữ khi yêu:

“Ở ngoài kia đại dương
Trăm nghìn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa”

Không gian bao la với “trăm nghìn” con sóng vỗ nối tiếp nhau tới bờ biểu tượng cho cuộc đời rộng lớn và nhiều sóng gió. Điều này khẳng định trong tình yêu có rất nhiều khó khăn, thách thức nên người phụ nữ lúc nào cũng bất an. Tuy vậy, quy luật con són nào rồi cũng sẽ tới bờ đã khẳng định niềm tin mãnh liệt của người phụ nữ vào chân lí tình yêu chân chính. Cặp từ “tuy – vẫn”, “dẫu” – “vẫn” cho thấy nỗi lo thường trực khi con người sợ hãi trước sự hữu hạn của cuộc đời, tình yêu khó bền chặt, hạnh phúc khó lắm giữ. 

Cuối cùng, Xuân Quỳnh bộc lộ những khát vọng hóa thân để được bất tử trong tình yêu:

“Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ”

Những câu thơ nhịp nhanh, tiết tấu dồn dập thể hiện khát vọng mãnh liệt của thi sĩ: hóa thân và tan hòa vào sóng để được bất tử cùng tình yêu và cuộc đời. Động từ “tan” ra càng khẳng định ước muốn cháy bỏng đó. Xuân Quỳnh đã bất tử hóa tình yêu cá nhân cũng như tình yêu trong cuộc sống bằng cách kêu gọi sự hiến dâng.

Tóm lại, bài thơ “Sóng” đã xây dựng hình ảnh sóng để ẩn dụ cho người phụ nữ trong tình yêu. Qua đó, Xuân Quỳnh ca ngợi phẩm chất, tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam. Tuy viết về tình yêu đôi lứa cá nhân nhưng tình cảm thể hiện luôn gắn liền với trách nhiệm công dân – trách nhiệm dâng hiến. 

>>> XEM THÊM : 

Post Author: adminlgv