Phân tích 4 câu thơ đầu bài Tống Biệt Hành | Làm văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy phân tích Phân tích 4 câu thơ đầu bài Tống Biệt Hành của Thâm Tâm

(Bài văn phân tích của bạn Lại Thị Diễm My lớp 11A5 trường THPT chuyên Hưng Yên)

BÀI LÀM

Ai đọc thơ Thâm Tâm đặc biệt là những bài hành sẽ rất yêu thích cái chất giọng gân guốc, trầm hùng cổ kính nhưng “vẫn đượm chút bâng khuâng khó hiểu của thời đại” (Hoài Thanh). Tác phẩm “Tống biệt hành” có lẽ là bài thơ đặc sắc hơn cả trong sự nghiệp thơ ca của Thâm Tâm. Bài thơ được cho là làm để tiễn đưa một người bạn bí mật lên chiến khu. Trong đó, cảnh tiễn đưa được khắc họa đặc sắc trong khổ thơ đầu bài:

“Đưa người, ta không đưa qua sông
Sao có tiếng sóng ở trong lòng?
Bóng chiều không thắm, không vàng vọt
Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?
Đưa người ta chỉ đưa người ấy
Một giã gia đình một dửng dưng…”

Thâm Tâm (1917-1950) tên thật là Nguyễn Tuấn trình, là người con mảnh đất Hải Dương nghèo khó nhưng hiếu học. Năm 1938, ông cùng gia đình lên Hà Nội. Thời gian đó, Thâm Tâm sống bằng nghề vẽ tranh và bắt đầu làm thơ. Sau đó, Thâm Tâm tham gia kháng chiến và làm thư ký Tòa soạn Vệ quốc quân. Bài thơ “Tống biệt hành” ra đời trong thời kì nhà thơ tham gia kháng chiến. Toàn bài thơ “Tống biệt hành” là một cuộc tiễn đưa. Những tình cảm và cảm xúc thể hiện trong một bài hành vừa dạt dào vừa đậm chất hào hùng, phóng khoáng. Chỉ đọc riêng khổ thơ đầu tiên cũng có thể nhận thấy điều này. 

phân tích 4 câu thơ đầu bài tống biệt hành

Có thể nhận thấy, khổ đầu tiên của bài thơ là lời của người đưa tiễn. “Đưa người” là từ chỉ công việc tiễn đưa vừa chỉ được đối tượng. “người” ở đây chưa biết là ai nhưng chắc chắn là một người có quan hệ thắm thiết như ruột thịt với người đưa tiễn. Người đưa tiễn có lộ diện nhưng không phải là “tôi” mà là “ta”. Nếu dùng từ “tôi” sẽ thể hiện trạng thái câu văn chuyển ý như là tâm sự, kể lể với ai đó. Điều này làm mất đi vẻ tự nhiên. Còn dùng “ta” giống như sự tự đọc tâm trạng mình vì thế mà những tình cảm được truyền tải thấm đẫm những ngậm ngùi, bâng khuâng.

“Đưa người, ta không đưa qua sông
Sao có tiếng sóng ở trong lòng?”

Câu hỏi tu từ mở đầu như gieo vào lòng người một suy nghĩ mới. Trong văn thơ trước đó, những bài chia tay thường gắn với sông, với đò… Nhưng trạng thái tình cảm của nhân vật “ta” còn sâu sắc hơn nhiều. Tuy không có dòng sông mà cảm xúc vẫn căng tràn, tràn đầy tiếng sóng.

“Bóng chiều không thắm, không vàng vọt
Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?”

Cũng như không có sông mà lòng người vẫn gợn sóng, “ta” và “mình” chia tay trong buổi chiều đó, nhưng buổi chiều dường như cũng rất kỳ lạ. Một buổi chiều “không thắm không vàng vọt”. Buổi chiều là lúc lòng người lắng sâu nhất, là thời điểm gợi buồn thương. Cũng chia tay vào chiều, nhưng không phải buổi chiều đẹp thơ mộng cũng không phải là sắc vàng nhợt nhạt. Tất cả chỉ là sáo rỗng. Nó nhường chỗ cho một buổi chiều, chỉ một buổi chiều mà thôi. Người ở lại dường như không còn nhận ra màu buổi chiều nữa vì nỗi buồn chia xa đã chiếm lĩnh cả tâm hồn mất rồi!

“Đưa người ta chỉ đưa người ấy
Một giã gia đình một dửng dưng…”

Câu thơ tiếp như sự lưu luyến không thốt ra lời của “ta”. Từ “đưa người” được lặp lại hai lần trong cùng một câu thơ càng khẳng định điều đó. Đồng thời cách nói như vậy như khắc rõ hơn hình ảnh của “người” trong lòng “ta”. Từ “chỉ” nhấn mạnh sự duy nhất, tình cảm của ta dành cho người sâu nặng lắm nhưng chỉ dành cho riêng người mà thôi. Trái lại người ra đi sao lỡ vô tình “dửng dưng”? Không, không hẳn thế! Đi liền với từ “dửng dưng” là ba dấu chấm. Nó như một điều uẩn khúc khó nói ra thành lời. Có lẽ đó cũng là một dụng ý nghệ thuật của nhà thơ. Không nói nhưng như ngàn lời muốn nói. Lạnh lùng nhưng ẩn chứa tình cảm sâu xa. 

Thông qua bài thơ “Tống biệt hành”, đặc biệt là khổ thơ đầu, Thâm Tâm đã làm sống lại “cái không khí riêng của những bài thơ cổ”. Chất lượng thẩm mỹ cho một thi đề quen thuộc cùng với thành công trong miêu tả vẻ đẹp của mối quan hệ với thế giới nội tâm sâu kín, chân thật từ đó Thâm Tâm truyền tải những cảm xúc đầy tinh thần nhân văn, nhân tính. Đó chính là sức hấp dẫn riêng của bài thơ. 

>>> XEM THÊM : 

Post Author: adminlgv