Phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng  | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

(Bài văn phân tích của học sinh chuyên Văn trường THPT chuyên Thái Bình)

BÀI LÀM

Nếu thơ ca kháng chiến là đống thóc mẩy vàng của vụ mùa bội thu thì hẳn mảnh đất gieo trồng nên nó phải làm máu, mồ hôi và nước mắt của toàn dân tộc. Trên mảnh đất ấy, các nhà thơ nhà văn đã “ươm mầm” cho bông lúa nảy nở. Góp nhặt vào những mầm non ấy có cái tên Quang Dũng với bài thơ “Tây Tiến”. Đây được coi là bài thơ hay nhất trong kháng chiến chống Pháp. Ở đó, tác giả vừa tái hiện bức tranh thiên nhiên trên con đường hành quân hùng vĩ, thơ mộng vừa thể hiện hình tượng người lính oai hùng kiêu dũng, tâm hồn rất mực hào hoa lãng mạn.

Quang Dũng là nhà thơ đa tài, có tâm hồn rất giàu cảm xúc. Thơ Quang Dũng thanh lịch, lãng mạn mà cũng thật trung hậu, thiết tha, nồng nàn. Bài thơ “Tây Tiến” được viết thông qua nỗi nhớ của nhà thơ về binh đoàn Tây Tiến mà tác giả đã từng tham gia vào những năm 1947 trên khu vực biên giới Việt – Lào. Viết về trong nỗi nhớ vậy nên thiên nhiên và con người càng trở nên trữ tình, thiết tha.

Trước hết, khi thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên Quang Dũng đã khái quát bằng hai câu thơ đầu tiên 

“Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi!
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi”

Toàn bộ bài thơ dồn lại trong một nỗi nhớ mang tên “nhớ chơi vơi”, không cụ thể mà nó bồng bềnh, xa xôi, hư ảo, có sức lan tỏa trong thời gian và không gian. 

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi”
“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”
“Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

Trên con đường hành quân thiên nhiên được thể hiện thông qua hàng loạt những địa danh Sài Khao (Sơn La), Mường Lát (Hòa Bình), Pha Luông (Sơn La), Mường Hịch (Hòa Bình), Mai Châu (Hòa Bình). Đây là những địa danh gắn với những tên núi tên sông có trong thực thế nhưng lại được miêu tả đầy tính trữ tình: “sương lấp”, “hoa về trong đêm hơi”, “mưa xa khơi”… 

phân tích bài thơ tây tiến của quang dũng

Bức tranh thiên nhiên còn được mở rộng vô cùng vô tận. Mở rộng về chiều cao của dốc, dốc tiếp dốc. Mở rộng chiều sâu của vực, vực tiếp vực. Mở rộng chiều rộng vô cùng vô tận. Nét vẽ khỏe khoắn kết hợp với vẻ “thăm thẳm” “heo hút” đã tạo nên bức tranh thiên nhiên Tân Tây Tiến cân đối hài hòa. Bức tranh thiên nhiên còn mỹ lệ, duyên dáng trong buổi chiều sương.

“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”

Một khổ thơ đầy thi vị đặc sắc. Cảnh sắc Tây Bắc trong buổi chiều chia ly, cảnh và người chìm trong không gian vời vợi nhớ thương. Thiên nhiên tựa một vùng cổ tích miền phương xa xứ lạ.

Thứ hai, bài thơ còn là bức chân dung người lính Tây Tiến. Trên con đường hành quân, người lính thật bi tráng.

“Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời!”

Bất hạnh, đau thương nhưng không hề bi lụy. Nói cái chết nhưng không hề thấy mất mát. Đó là điểm đặc biệt trong bài thơ. Người lính trong trạng thái “không bước nữa”, “gục lên xuống mũ” tựa phút ngơi nghỉ sau chặng đường hành quân dài nhưng lỡ chìm vào giấc mộng đẹp nên “quên đời”. 

Người lính còn có tâm hồn rất mực hào hoa trong đêm liên hoan văn nghệ. 

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ”

Hình ảnh nhân vật “em” trong điệu vũ dân tộc có nhiều cách hiểu. Có thể để người lính đã đóng giả cô gái Tây Bắc múa điệu xòe, có thể người lính vùng đồng bào dân tộc giao lưu văn hóa văn nghệ. Hiểu theo cách nào chăng nữa, ta vẫn thấy một tâm hồn rất yêu đời lãng mạn đậm chất Hà thành.

Cuối cùng, chân dung người lính hóa thành bức tượng đài bất tử:

“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu, anh về đất”

Quang Dũng đã khắc họa người lính đầy tinh thần lãng mạn và bi tráng. Đối lập với nấm mồ xa xôi nơi biên cương Tổ quốc đó là tinh thần hi sinh. Bao khát vọng tình yêu hoài bão đáng yêu, đáng quý nhưng người lính “chẳng tiếc”. Họ sẵn sàng hiến dâng cho Tổ quốc. Cái chết của con người từ đó hóa bất tử. Quang Dũng đã làm nên bức tượng đài tập thể người lính Tây Tiến vô danh mang tầm vóc sử thi.

Bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng là khúc ca về thiên nhiên Tây Bắc và hình ảnh người lính Tây Tiến bất tử. Bút pháp chủ đạo trong bài thơ là sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn, cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng. Nếu để chọn một bài thơ về người lính hay nhất trong kháng chiến chống Pháp thì nhất định không thể thiếu “Tây Tiến” của Quang Dũng.

>>> XEM THÊM : 

Post Author: adminlgv