Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

(Bài văn phân tích của bạn Nguyễn Thị Huế lớp 12A3 trường THPT chuyên Trần Phú)

BÀI LÀM

Khi các nhà văn cùng thời ra sức viết các “Hịch tướng sĩ” thời chống Mĩ để cổ vũ quần chúng chiến đấu thì Nguyễn Trung Thành lại dựa vào những kỉ niệm trong đời về núi rừng Tây Nguyên mới đột ngột hiện ra trước mắt để sáng tác những “anh hùng Điện Ngọc” mới. “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành ra đời tự nhiên như thế! Tác phẩm đã xây dựng lên nhiều hình tượng đẹp kì vĩ của núi rừng Tây Nguyên, trong đó có một hình tượng đặc biệt mới mẻ và thú vị – hình tượng cây xà nu và rừng xà nu. 

Nguyễn Trung Thành tuy sinh ra ở đất Quảng nhưng lại có mối duyên sâu sắc với đất và người Tây Nguyên. Do đó, các tác phẩm của Nguyễn Trung Thành cũng tựa như những cuốn sử thi dân gian về Đăm Săn, Xinh Nhã… Truyện ngắn “Rừng xà nu” được in trong tập “Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc” và là áng văn tuyệt vời nhất của sự nghiệp Nguyễn Trung Thành. Từ thời gian lịch sử và không gian đậm chất sử thi của núi rừng Tây Nguyên, Nguyễn Trung Thành đã xây dựng hình tượng cây xà nu tựa một huyền thoại. Rừng xà nu và cây xà nu như một thể thống nhất vừa đau thương, vừa kiên cường lại vô cùng hiên ngang, lẫm liệt. 

Bắt đầu từ nhan đề tác phẩm, người đọc đã bắt gặp hình tượng “rừng xà nu” rồi đó! Chính việc đặt nhan đề như vậy, tác giả mong muốn gợi ra được không gian câu chuyện, đó là: làng Xô Man nằm bên cánh rừng xà nu, người Xô Man do đó sẽ cùng chịu sự hủy diệt và nỗi đau thương chung với rừng xà nu. 

phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn rừng xà nu

Hình tượng rừng xà nu cũng được tác giả ưu tiên xuất hiện ở đầu tác phẩm. Những đoạn văn đầu tác phẩm đã tập trung toàn bộ vào khắc họa hình tượng cây xà nu và rừng xà nu. Mặt khác, hình ảnh này cũng được lặp lại ở cuối tác phẩm, là phông nền chung cho toàn bộ sự vật, sự việc trong truyện ngắn. Như vậy bức tranh thiên nhiên rừng xà nu sẽ là đòn bẩy để các nhân vật xuất hiện nổi bật và đẹp đẽ nhất. Cụ thể, từ mở đầu tới cuối tác phẩm, người đọc sẽ thấy được hình ảnh những đồi xà nu “nối tiếp nhau chạy đến chân trời”. Trong cả tác phẩm, không dưới 20 lần tác giả nhắc tới rừng xà nu và cây xà nu. Mỗi lần nhắc tới lại ở một góc độ khác nhau với vai trò khác nhau, khi thì hiện về trong kí ức con người, khi thì hiện ra trước mắt khi xuất hiện qua nhựa xà nu, khói xà nu…

Cuối cùng, rừng xà nu như một hình tượng có sinh mệnh, gắn liền với đời sống và quá trình hi sinh, nổi dậy, chiến đấu và trưởng thành của dân làng Xô Man. Khi gắn liền với đời sống con người, đuốc xà nu soi sáng đường rừng, khói xà nu được anh Quyết hun làm bảng dạy học, đuốc xà nu soi sáng những đêm dân làng mài giáo, ánh sáng lửa xà nu soi đường những đêm đồng khởi. Khi người dân Xô Man chịu đau thương, cây xà nu cũng mang bi kịch tương tự: “cả rừng xà nu không cây nào không bị thương”, “nhựa ứa ra tràn trề”, “bầm lại, đen và đặc quện thành từng cục máu lớn”… Mỗi cây xà nu như mang sức sống mãnh liệt “nhọn hoắt như những mũi lê”, “bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình mũi tên lao thẳng lên bầu trời”, “phóng lên rất nhanh để đón nắng”, “đạn đại bác không hạ gục được chúng”… Mỗi thế hệ cây xà nu trong rừng đều gắn liền với một lớp thế hệ người dân Xô Man. Cụ Mết chính là những cây xà nu đại thụ. Những cây xà nu bị chặt đứt ngang mình chết đi như anh Xút, bà Nhan, anh Quyết… bị giặc giết hại. Tnú tựa những cây xà nu trưởng thành tuy đau thương nhưng dắn dỏi. Những Heng, Dít… là thế hệ cây xà nu con “cành lá xum xuê như con chim đã đủ lông mao, lông vũ”. Các thế hệ này đã tạo thành một rừng xà nu thống nhất nối tiếp nhau tới tận chân trời. 

Như vậy, Nguyễn Trung Thành đã xây dựng lên hình tượng rừng xà nu giàu chất sử thi và màu sắc anh hùng ca cho tác phẩm. Việc đồng nhất cây xà nu và hình tượng rừng xà nu đã chứng tỏ được phẩm chất anh hùng và khát vọng tự do của con người Tây Nguyên. 

>>> XEM THÊM : 

 

Post Author: adminlgv