Phân tích nhân vật viên Quản ngục trong Chữ người tử tù | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11) – Em hãy phân tích nhân vật viên Quản ngục trong Chữ người tử tù của Nam Cao

(Bài văn phân tích của bạn Đào Thị Huế lớp 11A2 trường THPT chuyên Bắc Ninh).

BÀI LÀM

Trong tác phẩm “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân. có thể nói Huấn Cao ra đời như biểu tượng về cái đẹp và sức mạnh hướng thiện thì nhân vật quản ngục được sáng tạo như một hình mẫu hiện thực hóa sức mạnh ấy. Nguyễn Tuân đã xây dựng hình tượng nhân vật Huấn Cao dưới cái nhìn nghệ sĩ để làm nổi bật lên một con người tuy đại diện cho cường quyền đen tối nhưng cũng có những nét thật đáng khâm phục.

Tuy tác phẩm “Chữ người tử tù” xoay quanh nhân vật chính là Huấn Cao nhưng với quan niệm cái đẹp dù ở bất kỳ đâu phải đạt đến trình độ lý tưởng mà Nguyễn Tuân đã sáng tạo nhân vật quản ngục có nhiều điểm đáng trân trọng. Quản ngục không chỉ là người say mê có lòng lưu giữ cái đẹp, cái tài mà còn thể hiện được bản chất hướng thiện của con người. 

Trước hết, Nguyễn Tuân dùng cách gọi tên lấy chức phận của nhân vật để gọi tên nhân vật: viên quản ngục. Cái tên này vừa thể hiện tính chất công việc, vừa khẳng định đây là nhân vật đại diện cho thế lực nhà tù nói riêng và bộ máy cai trị của xã hội phong kiến thực dân nói chung. Điều này cũng tức là nhân vật đại diện cho cái xấu, cái ác. Từ cái tên này mà Nguyễn Tuân đã hé mở ra những hoàn cảnh và tính cách của nhân vật.

phân tích nhân vật viên quản ngục trong chữ người tử tù

Ở quản ngục, ta thấy một con người luôn hết lòng với công việc. Quản ngục tận tụy, cần mẫn thi hành đúng phận sự của mình. Tuy nhiên điểm đặc biệt là quản ngục còn có nội tâm sâu sắc và tấm lòng trân trọng cái đẹp. Chỉ một vài chi tiết miêu tả khuôn mặt quản ngục hiện ra trong dáng hình một người nghệ sĩ “ngục quan băn khoăn ngồi bóp thái dương”, “người ngồi đấy đầu đã điểm hoa râm”, “dâu đã ngả màu, những đường nhăn nheo của bộ mặt vô tư lự bây giờ đã biến mất hẳn. Giờ ở đấy giờ chỉ còn là mặt nước ao xuân bằng lặng kín đáo và êm nhẹ”… Thật không ngờ một con người sống giữa “chốn cặn bã”, giữa “lũ quay quắt” ấy lại có một tâm hồn nhẹ nhàng và bình yên đến vậy. 

Là quản ngục nhưng ông cũng là tù nhân chung thân của cái nhà tù cho chính mình cai quản. Cái danh, cái lợi và trách nhiệm của quản ngục là những thứ gông cùm, xiềng xích vô tình siết chặt lấy tâm hồn của quản ngục suốt đời. Nhưng chính “Buồng tối chật hẹp đầy phân chuột con gián” lại càng làm tâm hồn của quản ngục tỏa sáng khi ông tự ý thức được bi kịch của cuộc đời mình. “Có lẽ nào bán này cũng là một người khá đây. Có lẽ hắn cũng như mình chọn nhầm nghề mất rồi”. Quản ngục mang bi kịch lầm đường song may thay kẻ lầm đường ấy còn có lương tri, lương năng, có tấm lòng “biệt nhỡn liên tài”, say mê tôn thờ cái đẹp để rồi khao khát thoát ra khỏi cái án chung thân nghiệt ngã kia. Sự xuất hiện của Huấn Cao đã làm bùng cháy lên ngọn lửa lương tri bấy lâu nay âm ỉ cháy. Khi được Huân Cao cho chữ và khuyên rời khỏi chốn “hỗn loạn xô bồ” để “giữ thiên lương cho lành vững”, quản ngục đã rơi lệ và “bái lĩnh”. Hình ảnh giọt nước mắt “rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào” và cái “cúi đầu” “bái lĩnh” đã làm sáng lên “một tấm lòng trong thiên hạ” của một con người trọng nghĩa. Tuy khuất lấp dưới ánh sáng uy nghi, rực rỡ của Huấn Cao song tâm hồn đẹp đẽ của viên quản ngục vẫn lấp lánh trong trẻo. Nhìn nhận đánh giá con người dưới con mắt nghệ sĩ, cho dù là một viên quản ngục hay thơ lại, Nguyễn Tuân vẫn phát hiện ra cái thiên lương trong sáng và chất tài hoa nghệ sĩ trong họ. Đây cũng là quan niệm văn chương độc đáo của Nguyễn Tuân.

Qua hình tượng nhân vật quản ngục trong tác phẩm “Chữ người tử tù”, Nguyễn Tuân đã thể hiện quan niệm nghệ thuật của riêng mình. Đó là cái đẹp có thể tồn tại trong môi trường cái xấu nhưng không vì thế mà nó lụi tàn. Trái lại, cái đẹp sẽ càng trở nên bền bỉ và mạnh mẽ. Với Nguyễn Tuân dường như cái đẹp có khả năng thanh lọc con người và bất tử trong cuộc đời. Nhân vật quản ngục sẽ mãi là một “âm thanh trong trẻo chen lẫn giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ…”.

>>> XEM THÊM : 

Post Author: adminlgv